Lezgi atasözlerinden seçmeler


Лезги халкьдин мисалар

Lezgi halkdin misalar

Lezgi halkinin atasözleri

——————————————

Угъридиз вири угърияр хьиз жеда

To a thief everyone seems like a thief.

Ugrudiz viri ugruyar khiz jeda

Hirsiz herkesi,hirsiz gibi görür

——————————————

Тур види, гардан зиди

The sword is yours, but the neck mine.

Tur vidi garden zidi

Kılıç senin, ancak boyun benim.

——————————————

Вун сикl ятlа, зун сикlрен тум я

İf you’re a fox,I am the fox’s tail

Vu sikh yata zu sikren tum ya

Sen tilkiysen bende kuyruguyum

——————————————

Ахмакьдиз гьар са югъ сувар я

To a fool every day is a holiday.

Ahmakdiz har yug suvarya

Ahmaga hergün bayram

——————————————

Гзаф кьин кьадайда гзаф табни ийида

Who vows a lot, lies a lot, too.

Gizzaf  ki’in qadada gizzaf  tab eyida

Cok yemin eden cok yalan söyler

——————————————

Лезги намусди рекьида, цlегь – чумахди

A Lezgi can be killed by his honor; a goat – by a staff.

Lezgi namusdi rekida ceh comaxdi

Lezgi namusu icin ölür ; keci sopadan.

——————————————

Иеси галай кицlи хъсан кьада

A dog bites well, if its owner is near.

İesi gala kici kisan qada

yaninda sahibi olan kopek iyi isirir

——————————————

Кицlиз япар атlайдахъай кичlе жеда

A dog fears the one who has cut its ears.

Kiçiz yapar atIaydaxay kiçIe jeda

Kopek kulaklarını kesenden korkar.

——————————————

Хъсан дуст пис юкъуз герек къведа

A good friend will come in handy on a bad day.

Kisan dost pis guz gerek queda

İyi dost kötü günde belli olur

——————————————

Къариблухда авайдаз ватан ширин жеда

Homeland becomes sweeter when you are abroad.

Gariblixda avadaz vatan sirin jeda

Gurbette olana vatani cok tatli gelir

——————————————

Къаргъадизни вичин балаяр гуьрчег аквада

Even to a crow her own children seem pretty.

Qhargadizni vicin balayar gürcek akwada

Gargaya bile yavrulari cok güzel görünür

——————————————

Чарадан балкlандилай жуван лам хъсан я

A donkey of your own is better than an other’s horse.

Caradin balkandla juvan lam kisan ya

Baskasinin atindan kendi essegim iyidir.

——————————————

Душмандин иви вичин гьаятда экъична кlан я

Enemy’s blood needs to be spilt in his own yard.

Düsmandi ivi vicin hayatda(kara) ekicna kan ya

Düsmanin kani kendi avlusunda akmali

——————————————

Вацl гьикьван яргъи хьайитани, а къил гуьл я

No matter how long a river might be, there is always a sea at its end.

Vach hikuan yargi hayitani a kil hül ya

Nehir ne kadar uzun olsa da sonu deniz olur

——————————————

Гьина гьахъ аватlа, гьана бахтни ава

The happiness is where the justice is.

Hina hakk avata, hana bahtni ava.

Nerede adalet varsa, orada mutluluk vardır.

——————————————

Кlел тавурдан акьул цун тавур ник я

An uneducated mind is an uncultivated field.

Kel tavurda akul,cun tavur nik ya

Okumayanin akli ekilmemis tarla gibidir.

——————————————

Гьи тlуб атlайтlани – тlал сад я

No matter which finger is cut – the pain is the same.

Hi tub ataytani , tal sad ya

Parmak da kesilmis olsun – aci ayni.

——————————————

Акьул маса къачуз жедай затl туш

Buying mind for money is not possible.

Akul masa kacuz jeday zat tus

Akil satinalinabilen bir sey degil

——————————————

Балкlан кьейила пурар амукьда, итим кьейила – тlвар

When a horse dies, its saddle remains; when a man dies – his name.

Balkan keyila purar amukda,itim keyila tar

At ölünce eyeri kalir,adam ölünce adi

——————————————

Ахмакь алачир мехъер жедач

There’s no wedding without an idiot attending.

Axmak alacir meker jedac

Kambersiz dügün olmaz

——————————————

Руфуниз такlанди тек са чукlул я

Stomach doesn’t like only a knife.

Rufuniz dakadi tek sa cukulya

Mide bicaktan baska her seyi ister

——————————————

Кьегьалар халкIдин лувар я
The braves are the wings of a nation.

Q’ehalar xalkdin luvar ya.

Kahramanlar halkın kanatlarıdır.

——————————————

Кали яд хъвада – нек жеда; иланди яд хъвада – зегьер жеда
If a cow drinks water – it turns into milk; if an asp drinks water – it turns into venom.

Kali yad ghwada – nek zheda: ilandi yad ghwada – zeher zheda.

İnek su içer – süt olar, yılan su içer – zehir olar.

——————————————

Гъуьлягъди ягъайдаз епиникай кичIе жеда
Bitten by a snake, fears even the rope.

Ğülağdi yağaydaz yepinikay kich’e zheda.

Yılan sokmuş ipten de korkacak.

——————————————

Сивяй акъудай гаф жакьвана акъуд
Chew a word first, before it leaves your mouth.

Sivey akuday gaf zhaq’wana akud.

Sözü ağızdan bırakmakdan once çiğne.

——————————————

КицIи кицIин як недач

Dog doesn’t eat dogmeat.

Kic’i kic’in yak nedaç.

Köpek köpeyin etini yemez.
——————————————

Гьар са гафунихъ вичин чка ава
Each word has its place.

Har sa gafunigh viçin çka ava.

Her sözün kendi yeri var.

ВацIув агакь тавунамаз, шалвар хутIунмир
Don’t take your pants off until you’ve reached the river.

Vac’uv agaq’ tavunmaz, şalvar xut’unmir.

Nehire çatmamış pantolonu çıkarma.

Агъдин са кьил лацу, са кьил чIулав жедач
There’s no linen with one end black and the other white.

Aghdin sa q’il lacu, sa q’il ch’ulav zhedaç.

Keten örtüyünün bir tarafı beyaz bir tarafı siyah olamaz.

Зулумдалди абад хьайи кIвал агьдалди барбатI жеда
A house made rich by oppresion will be ruined by cries.

Zulumdaldi abad xhayi k’wal ahdaldi barbat’ zheda.

Zulümnen zengin olan ev feryatnan yıkılacak.

Ажуз ламрал кьвед акьахда
Weak donkey bears the burden of two.

Azhuz lamral q’wed aq’axda.

Aciz eşegi iki kişi biner.

Гъиляй акъатайди элкъвен хъийидач
What you let out of your hand will not come back

Ghilyay aqataydi elqwen qhiyidaç.

Elden giden geriye geri dönmez.

Гатфарал акьалтай цIегь рекьидач
A goat which survived until spring will not die.

Gatfaral aq’altay c’eh req’idaç.

Bahara kadar sağ kalan keçi ölmez.

БалкIандиз дуст хьиз килиг, адал душман хьиз акьах
Look at horse like a friend, mount it like an enemy.

Balkandiz dust hiz kilig, adal duşman hiz aq’ax.

Ata arkadaşa gibi bak, ona düşman gibi bin.

Багьа хъицIикьдикай бармак цваналди акьуллу жедач
Having a cap made of expensive fur won’t make you smart.

Baha qhic’iq’dikay barmak cwanaldi aq’ullu zhedaç.

Pahalı kürkden şapka yaparken akıllı olamaz.

Акьулсуз дустунилай акьуллу душман хъсан я
Wise enemy is better than a mindless friend.

Aq’ulsuz dustunilay aq’ullu duşman qhsan ya.

Akılsız arkadaşdansa akıllı düşman iyidir.

АтIласни хун са къиметда жедач
Velvet and linen don’t cost the same.

At’lasni xun sa qimetda zhedaç.

Kadife ve keten ayni fiyat olamaz.

Гишин вечрез ахварай цуькI аквада
Hungry hen sees millet in its dreams.

Gişin veçrez axvaray cük akvada.

Aç tavuk uykuda akdarı görür.

Ахмакь ахмакьдал дуьшуьш жеда
An idiot will meet an idiot.

Axmaq’ axmaq’dal düşüş zheda.

Aptal aptala rastgelir.

ЧIехидиз яб тагайди чIехи баладик акатда
One who doesn’t obey his elders (lit. great ones) will fall in great trouble.

Ch’exidiz yab tagaydi ch’exi baladik akatda.

İhtiyarın sözüne kulak asmayan büyük belayla rastgelecek.

Чарадан балкIандал алайди кьарада жеда
It’s easy to fall from an other’s horse.

Çaradan balk’andal alaydi q’arada zheda.

Başkasının atına binen çamura düşer.

Агакьай бегьер гарув вугумир
Don’t leave grown crops to the wind

Agaq’ay beher garuv vugumir.

Yetişmiş ürünü rüzgara bırakma.

Тум зулуз цада, бегьер гатуз вахчуда
They plant seeds in autumn and collect crops in summer.

Tum zuluz cada, beher gatuz vaxçuda.

Tohumu ek sonbaharda, ürünü topla yazda.

ЧIехиди авачир кIвале берекат жедач
A house with no elder will not be blessed.

Ch’exidi avaçir k’vale berekat zhedaç.

Büyüyü olmayan evde refah olamaz.

КIеве гьатайла, ваказ ‘буба’ лугьуда
If you fall in trouble, you’ll call ‘father’ even a swine.

K’eve hatayla, vakaz buba luhuda

Sıkıntıya düşende domuza da “ata” deyersen.

Бурж къачун регьят я, вахкун четин я
Borrowing is easy, giving back is difficult.

Burzh qaçun rehat ya, vaxkun cetin ya.

Borc almak rahatdı, geri vermek zor.

Буьркьуьда буьркьуьдаз рехъ къалурда
A blind shows the road to a blind.

Bürq’üda bürq’üdaz reqh qalurda.

Kör köra yol gösterir.

Вак акваз гел чIугвазва
Sees a pig, but searches for its trace. (of someone ignoring obvious evidence)

Vak akvaz gel ch’ugvazva.

Domuzu görüb, izini arayır.

Валарай экъечIна, рекьел алайдан кьил хун
Hitting a mere passerby in the head after having jumped out of the bushes.

Valaray eqech’na, req’el alaydan q’il xun.

Çalıdan çıkıb yoldan geçenin kafasını ezmek.

——————————————

Katkılarından dolayı Elman S.Kerimov,İbrahim Yıldız ve Ruşen Yalçın a teşekkür ederim.

Reklamlar
Bu yazı Toplum içinde yayınlandı. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s